بزرگ شدن پروستات چیست؟ علائم، دلایل و چاره های طبیعی رفع آن

بزرگ شدن پروستات طی زندگی یک مرد، امری طبیعی است.

در بعضی مردان این پدیده با علائم جدی همراه نیست اما در بعضی دیگر بزرگ شدن پروستات می‌تواند به مشکلاتی منتهی گردد که نه‌تنها بر سلامت پروستات، بلکه بر کیفیت زندگی آن‌ها تأثیر می‌گذارد.

بزرگ شدن پروستات در 5/1 مردان 50 الی 60 ساله دیده می‌شود و نرخ شیوع آن در میان مردان مسن‌تر بیشتر است.علائم می‌توانند آزاردهنده باشند و حتی مشکلاتی را در زندگی فردی یا کاری ایجاد کنند چون خواب را از فرد می‌گیرند.

بازگشت به دارودرمانی یا جراحی می‌تواند در بعضی موارد، شرایط را وخیم‌تر نماید، به‌ویژه زمانی که لازم نیست، اما بعضی سبک‌های زندگی و تغییرات رژیم غذایی وجود دارند که می‌توانند بر بزرگ شدن پروستات تأثیر بگذارند.

بزرگ شدن پروستاتبزرگ شدن پروستات چیست؟

پروستات، یک غده در سیستم تولیدمثل مرد است که درست زیر مثانه میان رکتوم و پایه آلت تناسلی قرار می‌گیرد.

ازآنجایی‌که پروستات حول مجرای پیشاب می‌پیچد، جایی که ادرار از آن عبور می‌کند، بزرگ شدن آن می‌تواند مشکلاتی را در روند دفع ادرار ایجاد نماید.

وقتی پروستات بزرگ می‌شود، به مثانه و مجرای پیشاب فشار وارد می‌کند، به‌طوری‌که فرد احساس دفع ادرار دارد بدون اینکه مثانه پر باشد و اگر جلوی آن را بگیرد، ناخودآگاه خارج می‌شود.

این احساس زمانی قوی‌تر می‌شود که عضلات قاعده مثانه شروع به انقباض کنند، حتی زمانی که تنها مقدار ادرار بسیار کمی وجود داشته باشد.

باگذشت زمان، این فشارثابت می‌تواند عضلات مثانه را ضعیف کند و درنتیجه مثانه دیگر نمی‌تواند به‌درستی تخلیه گردد و همیشه مقداری از ادرار پشت آن باقی می‌ماند.

اصطلاح پزشکی بزرگش شدن مثانه، هایپرپلازی خوش‌خیم مثانه (BPH) است. واژه خوش‌خیم بدان معناست که رشد آن سرطانی نیست و واژه هایپرپلازی به معنی بزرگ شدن یا افزایش اندازه غیرطبیعی است.

BPH شایع‌ترین شکل غیر سرطانی رشد سلولی در مردان است و به سرطان پروستات منتهی نمی‌گردد.

بزرگ شدن پروستات

علائم: وقتی پروستات بزرگ می‌شود، به مثانه و مجرای ادراری فشار وارد می‌کند، این پدیده به مشکلاتی نظیر موارد زیر منتهی می‌گردد:

  • تکرر ادرار , به‌ویژه هنگام شب
  • دشواری در به تأخیر انداختن ادرار
  • صرف زمان بیشتر برای آغاز جاری شدن ادرار (علیرغم اضطرار در ادرار)
  • احساس فشار هنگام ادرار
  • جریان ادرار ضعیف‌تر و صرف زمان بیشتر برای به پایان رسیدن ادرار
  • چکه و نشت پس از دفع ادرار
  • احساسی شبیه خالی شدن مثانه پس از دفع ادرار

معمولاً، میان اندازه پروستات و علائم آن ارتباط مستقیم وجود دارد. مردانی که پروستات بسیار بزرگی دارند، ممکن است علائم را تجربه نکنند، درحالی‌که افرادی که اندازه پروستات آن‌ها زیاد نیست، ممکن است مشکلات زیادی را تجربه نمایند.

حدود 3/1 مردانی که پروستات بزرگ‌شده دارند، علائم کمتری در مجاری ادرار (LUTS) خود احساس می‌کنند که می‌تواند باکیفیت زندگی آن‌ها تداخل ایجاد نماید.

علائم LUTS عبارت‌اند از علائم پری مثل تکرر ادرار، به‌ویژه هنگام شب و علائم تخلیه مثل جریان ضعیف ادرار، ادرار ناکامل و چکه چکه شدن.

برای بعضی از مردان، علائم طی گذشت زمان کاهش می‌یابند، حال آنکه در بعضی دیگر ثابت مانده یا تشدید می‌گردند که در این حالت درمان جراحی الزامی است.

در بعضی موارد، مردانی که پروستات آن‌ها بزرگ‌شده است، در دفع ادرار مشکل‌دارند، یا اصلاً نمی‌توانند ادرار کنند.

این نوعی بیماری، به نام احتباس ادرار حاد (AUR) است و به توجه پزشکی فوری برای تخفیف ناراحتی شدید نیاز دارد.

AUR نوعی بیماری آزاردهنده و خطرناک است. این بیماری معمولاً در مردان با هایپرپلازی خوش‌خیم پروستات دیده می‌شود و معمولاً یک رویداد زمینه‌ای مثل مواجهه با هوای سرد، خوردن دارویی که انقباض مثانه را مهار می‌کند یا مصرف زیاد الکل در ایجاد آن دخالت دارد.

فاکتورهای دیگری نیز وجود دارند که AUR را ایجاد می‌کنند، برای مثال روش تهاجمی درمان BHP, التهاب باکتریایی حاد و عفونت‌های ویروسی.

دلایل:

طی دوران بلوغ پروستات رشد کرده و به‌اندازه یک گردو بزرگ می‌گردد. در سن 25 سالگی، پروستات مجدداً رشد آهسته خود را آغاز می‌نماید. رشد پروستات، در همه مردان یکسان نیست؛ در بعضی از آن‌ها بیشتر از بقیه رشد می‌کند.

مطلب:  افزایش متابولیسم یا سوخت و ساز بدن با 6 تقویت‌کننده طبیعی

تغییراتی که توسط هورمون‌های جنسی به‌عنوان بخشی از فرآیند پیری اتفاق می‌افتند، در بزرگ شدن پروستات نقش دارند. آندورژن ها، همانند تستوسترون، بر رشد پروستات تأثیر می‌گذارند.

پروستات، تستوسترون را به هیدرو تستوسترون (DHT) تبدیل می‌کند که یک آندروژن قدرتمند است و DHT رشد سلول را در بافتی که غده پروستات را آستر کرده است، تحریک می‌نماید.

این همان عامل اصلی بزرگ شدن پروستات است و معمولاً در فاصله زمانی بلوغ تا اوایل بزرگ‌سالی اتفاق می‌افتد.

استروژن نیز در مردان می‌تواند در بزرگ شدن پروستات دخالت داشته باشد. با افزایش سن و پایین افتادن پروستات، سهم استروژن افزایش می‌یابد و می‌تواند رشد پروستات را به همراه آورد.

فاکتورهای خطر:

سن یک فاکتور مهم در بزرگ شدن پروستات است. بر اساس مرور صورت گرفته پیرامون هایپرپلازی پروستات خوش‌خیم که در حوزه اورولوژی انتشاریافته است.

بزرگ شدن واقعی پروستات به شکل یک پدیده وابسته به سن تقریباً در کلیه مردان اتفاق می‌افتد، این پدیده در حوالی 40 سالگی دیده می‌شود.

اطلاعات بدست آمده از مطالعات آتوپسی سرتاسر جهان نشان می‌دهد که شیوع BPH در دهه 30, 10 درصد، در دهه 40, 20 درصد است، این مقدار در دهه 50 الی 60 زندگی به 50 درصد می‌رسد و در دهه 70 و 80, 80 الی 90 درصد است.

محققان این‌گونه نتیجه‌گیری کرده‌اند شکی نیست مردانی که عمر طولانی دارند، بعضی ویژگی‌های منطبق با PHP را نشان می‌دهند.

تحقیق صورت گرفته توسط کلینیک مایو نشان داد که 2199 از میان مرد شرکت‌کننده در مطالعه، 440 نفر (21 درصد) سابقه خانوادگی بزرگش شدن پروستات داشته‌اند.

نمونه‌های وابسته به سن علائم متوسط تا شدید ادرار در میان افرادی که سابقه خانوادگی داشتند، نسبت به افرادی که فاقد این سابقه خانوادگی بودند، بیشتر بود.

این یافته‌ها نشان می‌دهند که مردان باسابقه خانوادگی بزرگ شدن پروستات در معرض خطر بالاتری برای نشان دادن علائم و نشانه‌های BPH هستند و این خطر نسبت به مردان جوان‌تر بیشتر است.

یک مطالعه هشداردهنده در مجله بین‌المللی کاردیولوژی به چاپ رسید که نشان می‌دهد بیماران مبتلابه BPH و علائم مجاری ادراری تحتانی، شیوع بالاتری از بیماری قلبی را نسبت به جمعیت کل افراد هم‌سن خود نشان می‌دهند.

دلایل زمینه‌ای برای این ارتباط، هنوز به‌طور کامل مشخص نشده‌اند، اما محققان عنوان کرده‌اند که بزرگ شدن پروستات با ایجاد اختلال خواب، تغییر فشارخون و افزایش سطح کورتیزول، می‌تواند عامل خطر بیماری قلبی عروقی باشد.

درمان سنتی بزرگ شدن پروستات:

درمان بزرگ شدن پروستات به‌شدت علائم و خطر بیماری‌هایی نظیر احتباس ادرار، وابسته است.

اکثر مردانی که علائم خفیف تا متوسط بزرگ شدن پروستات را تجربه کرده‌اند، می‌توانند بدون برنامه درمانی جدی، مثل درمان دارویی، آن را تحمل نمایند؛ اما در بعضی مردان، علائم می‌تواند آزاد دهنده یا حتی دردناک باشد و طی گذشت زمان تشدید شود، درنتیجه برنامه درمانی برای آن‌ها الزامی است.

مطلب:  علائم و مشکلات غده تیروئید و درمان‌های طبیعی که به بهبود آن‌ کمک می‌کنند

استراتژی «طی پیگری » در میان متخصصان ایالات‌متحده، بسیار متداول است.

این استراتژی زمانی مورداستفاده قرار می‌گیرد که بیماران باهدف بررسی وخیم شدن بیماری قبل از بازگشت به یکی از اشکال درمان، مورد غربالگری قرار می‌گیرند.

روش طی پیگیری بسیار متداول است چون درمان بزرگ شدن پروستات یا سرطان پروستات، مثل جراحی یا پرتودرمانی می‌تواند به عوارض جانبی درازمدت مثل بی‌اختیاری و ضعف جنسی منتهی گردد. روش پیگیری به‌جای آزمایش‌ها گسترده و بازگشت به درمان، به تغییر علائم توجه دارد.

مطالعه‌ای که در فاصله سال‌های 1989 و 1999 انجام شد و در مجله پزشکی New England به چاپ رسید، 695 مرد مبتلابه سرطان اولیه پروستات که در جراحی جداسازی پروستات یا روش پیگیری گنجانده‌شده بودند را شامل می‌شد و تا اواخر سال 2012 ادامه یافت.

نتایج، طی 23 سال پیگیری، کاهش قابل‌توجه مرگ‌ومیر پس از جراحی را نشان دادند، به‌ویژه وقتی جراحی بر پایه سن تشخیص و خطر تومور انجام گردید. سهم قابل‌توجهی از بازمانده‌ها در گروه پیگیری از هیچ درمان اختصاصی استفاده نکردند.

بر اساس این مطالعه و مطالعات مشابه، روش پیگیری برای بیماران با خطر پایین سودمند است و نیاز به درمان تهاجمی یا پرخطر را مرتفع می‌سازد.

بزرگ شدن پروستاتاگر علائم بزرگ شدن پروستات طی گذشت زمان تشدید شوند، گزینه‌های درمانی سنتی عبارت خواهند بود از:

داروها:

اکثر مردانی که به بزرگ شدن پروستات مبتلا هستند، برای چگونگی علائم یا دریافت دارو، در روش پیگیری لحاظ می‌گردند.

  • از مهارکننده‌های آلفا، مثل ترازوسین، برای تخفیف علائم BHP طی چند هفته استفاده‌ می‌شود، اما این داروها نمی‌توانند از ادامه رشد پروستات جلوگیری کنند.
  • مهارکننده‌های 5-آلفا ردوکتاز (مثل آدووارت یا پروسکار) برای کاهش اندازه پروستات استفاده می‌گردد، اما بازه زمانی مصرف آن 6 ماه یا بیشتر است.
  • گاهی تلفیقی از مسدودکننده‌های آلفا و 5-آلفا ردوکتاز مورداستفاده قرار می‌گیرند.

برای مثال، اگر مردی از مهارکننده آلفا استفاده نماید، نباید هم‌زمان داروهای تخفیف ناتوانی جنسی را مصرف کند، چون این دو دارو تأثیر کاهنده فشارخون دارند.

روش‌های جراحی:

از تکنیک‌های جراحی نیز برای حذف یا تخریب بافت پروستات استفاده می‌گردد.

جراحی تنها درمان در مواردی است که علائم و بیماری‌های مرتبط با بزرگ شدن پروستات وخیم گردیده‌اند و هیچ راه دیگری برای تخفیف درد وجود ندارد.

برش مجرای پیشاب پروستات (TURP) یکی از متداول‌ترین جراحی‌ها برای پروستات بزرگ‌شده است.

در ایالات‌متحده، حدود 150000 مرد سالانه تحت TURP قرار می‌گیرند. در این جراحی، بافت پروستات با جریان الکتریکی یا پرتوی لیزر، جدا می‌گردد.

در مطالعه‌ای که در سال 2011 انجام شد، 40 بیمار BHP که با TURP درمان شده بودند، مورد تحلیل و بررسی قرار گرفتند.

شرکت‌کنندگان زیر 80 سال سن داشتند و وزن بافت BPH آن‌ها بین 30 تا 80 گرم متغیر بود. پس از جمع‌آوری داده‌ها از شرکت‌کنندگان پس از جراحی، محققان دریافتند که کیفیت زندگی بعد از روش TURP به شکل معناداری بهبودیافته است و تأثیر آن بر کیفیت زندگی به سن وابسته نیست.

بزرگ شدن پروستات
درمان‌های طبیعی بزرگ شدن پروستات:

1. تغییرات سبک زندگی و رژیم غذایی:

تغییرات سبک زندگی می‌تواند به تخفیف علائم بزرگ شدن پروستات کمک نمایند. در مورد افرادی که تمایل دارند قبل از انتخاب درمان دارویی یا جراحی صبر کنند، این توصیه‌ها می‌تواند مفید باشد:

  • محدود کردن یا توقف مصرف الکل و کافئین
  • محدود کردن نوشیدن مایعات هنگام عصر
  • تلاش برای دفع ادرار حداقل یک‌بار هر سه ساعت
  • مشارکت در فعالیت‌های جسمی
  • افزایش دریافت چربی‌های سالم (مثل غذاهای امگا 3)
مطلب:  چطور بی‌اشتهایی عصبی را رفع کنیم؟ علل، علائم و درمان‌های طبیعی

2بزرگ شدن پروستات. تمرینات ورزشی عضلات کف لگن :

تمرینات ورزشی عضلات کف لگن که به آن‌ها تمرینات کگل می‌گویند، به تقویت عضلات دیاگرام لگن، بهبود کاهش غیرطبیعی ادرار در مردان مبتلابه بزرگ شدن پروستات کمک می‌نماید.

اجرای این تمرینات که شامل انقباض و رهاسازی عضله می‌شوند، می‌تواند از مثانه حفاظت کرده و اسفنکتر را ببندد.

ازآنجایی‌که تعیین محل قرارگیری این عضله دشوار است، بهتر است این کار را هنگام دفع ادرار انجام دهید.

عضله را منقبض کرده، اجازه دهید ادرار خارج‌شده و جریان آن کند گردد، سپس به مدت 20 ثانیه دفع ادرار را متوقف نمایید. به‌طورکلی، توصیه می‌گردد که مردان سه بار در روز این تمرینات را انجام دهند.

بزرگ شدن پروستات
3. مکمل‌های گیاهی: گیاهان زیر می‌توانند به تخفیف BHP کمک نمایند:

  • نخل اره‌ای:

از نخل اره‌ای به‌عنوان روش درمانی برای اختلالات ادراری ناشی از BHP استفاده‌شده است.

تحقیقات نشان می‌دهند که نخل اره‌ای می‌تواند به بهبود علائم اختلال دفع ادرار و مثانه پرکار در بیماران مبتلابه BHP مفید باشد. به‌علاوه یکی از ابزارهای ایمن درمان است، حتی پس از مصرف درازمدت.

  • ریشه گزنه:

مطالعه‌ای که در ژاپن انجام شد، نشان داد که گزنه، اجزای هیدروفوبی مثل استروئیدها را در خود جای‌داده است که فعالیت بافت غشایی پروستات را مهار می‌کنند و در ادامه متابولیسم و رشد سلول‌های پروستات را مهار می‌نمایند.

  • روغن دانه کدوتنبل:

تحقیقات منتشرشده در حوزه تحقیق تغذیه نشان داد که روغن دانه کدوتنبل می‌تواند علائم بزرگ شدن پروستات را طی 3 ماه کاهش دهد. سرعت ماکزیمم جریان ادرار پس از 6 ماه به‌تدریج افزایش می‌یابد.

بزرگ شدن پروستاتاقدامات احتیاطی بزرگ شدن پروستات:

افرادی که پروستات آن‌ها بزرگ‌شده است باید قبل از مصرف هرگونه دارو مثل آنتی‌هیستامین‌ها و دکانژستات ها، با پزشک مشورت کنند.

این داروها که برای سرماخوردگی یا آلرژی استفاده می‌شوند، ممکن است علائم را با مهار شل شدن عضله گردن پروستات و مثانه و فراهم آوردن امکان جریان آزادانه ادرار، علائم دفع ادرار را وخیم‌تر نمایند.

داروهای مدر که دفع ادرار را افزایش می‌دهد می‌توانند علائم بزرگ شدن پروستات را وخیم سازند، درنتیجه مصرف این داروها باید با مشورت پزشک انجام شود.

دیدگاه‌های نهایی در مورد بزرگ شدن پروستات:

بزرگ شدن پروستات، 5/1 مردان 50 الی 60 ساله را درگیر می‌کند و در مزدان مسن، شیوع بیشتری دارد.

وقتی پروستات بزرگ می‌شود، مثانه و مجاری ادراری را هل می‌دهد. این پدیده می‌تواند مشکلاتی را در دفع ادرار به همراه آورد که ازجمله آن‌ها می‌توان به دفع مکرر ادرار، احساس نیاز به دفع ادرار حتی وقتی مثانه خالی است، ناتوانی در تخلیه کامل و چکه چکه شدن ادرار.

سن، بزرگ‌ترین فاکتور خطر برای بزرگ شدن پروستات یا BPH است. مردانی که عمر طولانی دارند، ویژگی‌های مرتبط با BPH را نشان می‌دهند.شرکت در روش پیگیری قبل از مصرف دارو یا جراحی برای تخفیف علائم بزرگ شدن پروستات رو به افزایش است.

در مورد مردانی که علائم نوظهور و شدید را تجربه می‌کنند، تلفیقی از مسدودکننده‌های آلفا و مهارکننده‌های 5-آلفا ردوکتار می‌تواند مفید باشد اما عوارض جانبی دارد.

تغییرات سبک زندگی می‌تواند علائم بزرگ شدن پروستات را تخفیف دهد. محدود کردن مصرف مایعات مفید است و ورزش و حفظ وزن سالم می‌تواند مؤثر باشد.

تمرینات عضلات لگن نیز به تقویت عضلات لگن کمک می‌نمایند و در کنترل دفع ادرار تأثیر دارند. مکمل‌های گیاهی مثل نخل اره‌ای، ریشه گزنه و روغن دانه کدوحلوایی نیز می‌توانند درد و ناراحتی را تخفیف دهند.

بیماری هایپرپلازی ویکی پدیا

مطالب مرتبط

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

بستن